Hội LHPN Việt Nam đồng hành nâng cao quyền năng chính trị cho phụ nữ

Dấu ấn trong xây dựng và phản biện chính sách, pháp luật

Trong tiến trình xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật của Nhà nước, Hội LHPN Việt Nam luôn khẳng định vai trò là tổ chức đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của phụ nữ, đồng thời là chủ thể tích cực tham gia xây dựng, phản biện chính sách, pháp luật. Những dấu ấn của Hội không chỉ góp phần thúc đẩy bình đẳng giới mà còn tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho sự phát triển bền vững của xã hội.

Một trong những dấu mốc mang tính lịch sử là Luật Hôn nhân và Gia đình năm 1958. Với sự tham gia tích cực của Hội LHPN Việt Nam, đạo luật đã lần đầu tiên xác lập nguyên tắc bình đẳng giữa vợ và chồng, xóa bỏ chế độ đa thê và những tập tục lạc hậu, bảo vệ quyền lợi của phụ nữ và trẻ em. Đây được xem là bước tiến lớn về tư duy lập pháp, góp phần xây dựng gia đình mới - nền tảng của xã hội tiến bộ.

Tiếp nối hành trình đó, Luật Bình đẳng giới năm 2006 tiếp tục ghi dấu vai trò chủ động của Hội LHPN Việt Nam trong đề xuất và phản biện chính sách. Từ thực tiễn đời sống, Hội đã kiến nghị đưa bình đẳng giới trở thành nguyên tắc pháp lý, được áp dụng xuyên suốt trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, lao động, giáo dục, y tế và gia đình. Việc ban hành Luật Bình đẳng giới không chỉ tạo hành lang pháp lý quan trọng mà còn góp phần thay đổi nhận thức xã hội, khẳng định bình đẳng giới là mục tiêu của phát triển.

Trong quá trình xây dựng Luật Phòng, chống bạo lực gia đình (sửa đổi) năm 2022, Hội đã đề xuất mở rộng khái niệm và hành vi bạo lực gia đình, tăng cường bảo vệ, hỗ trợ nạn nhân, xã hội hóa các mô hình trợ giúp tại cộng đồng và luật hóa vai trò, trách nhiệm của Hội LHPN Việt Nam trong phòng, chống bạo lực gia đình. Qua đó, Hội khẳng định là chủ thể đồng hành tích cực của Quốc hội, góp phần đưa tiếng nói, nhu cầu và quyền lợi của phụ nữ, trẻ em vào chính sách, pháp luật.

Năm 2025, Luật Dân số được thông qua và dấu ấn nổi bật của Hội trong đạo luật này là đã kiến nghị chuyển từ tư duy "kế hoạch hóa gia đình" sang bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của phụ nữ và trẻ em, tôn trọng quyền quyết định của các cặp vợ chồng, đặc biệt là phụ nữ, đồng thời gắn trách nhiệm của Nhà nước trong cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình an toàn, chất lượng.

Các đại biểu tham dự hội thảo “Giải pháp thúc đẩy tăng tỷ lệ nữ ứng cử viên đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 -2031” do Hội LHPN Việt Nam phối hợp tổ chức, tháng 9/2023

Trong lĩnh vực chính trị, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND được thông qua hồi tháng 6/2025 quy định, số lượng phụ nữ được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội do Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự kiến trên cơ sở đề nghị của Trung ương Hội LHPN Việt Nam, bảo đảm có ít nhất 35% tổng số người trong danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu Quốc hội là phụ nữ. Đây là kết quả của quá trình vận động, tham mưu kiên trì của Hội LHPN Việt Nam, góp phần mở rộng cơ hội để phụ nữ tham gia các cơ quan dân cử, nâng cao chất lượng đại diện và tiếng nói của phụ nữ trong đời sống chính trị.

Những dấu ấn trên không chỉ khẳng định vị thế của Hội trong hệ thống chính trị mà còn góp phần xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, tiến bộ, nơi phụ nữ được tạo điều kiện phát huy đầy đủ vai trò và năng lực của mình.

Từ tạo nguồn đến nâng tầm tham chính của phụ nữ

Với vai trò là tổ chức chính trị - xã hội đại diện cho phụ nữ, Hội LHPN Việt Nam đã và đang đồng hành, hỗ trợ phụ nữ từng bước tham gia ngày càng sâu rộng, thực chất vào đời sống chính trị của đất nước.

Một trong những nhiệm vụ xuyên suốt của Hội là công tác tuyên truyền, vận động nhằm thay đổi nhận thức xã hội về vai trò của phụ nữ trong chính trị. Thông qua các diễn đàn, hội nghị, sinh hoạt chi hội, truyền thông đa phương tiện, Hội đã góp phần xóa bỏ định kiến "chính trị là lĩnh vực của nam giới", khơi dậy sự tự tin và khát vọng cống hiến của phụ nữ.

Không dừng lại ở tuyên truyền, Hội LHPN Việt Nam còn chủ động phát hiện, giới thiệu và tạo nguồn cán bộ nữ thông qua các cấp Hội. Trong nhiệm kỳ 2021-2026, hàng nghìn cán bộ nữ đã được các cấp Hội giới thiệu tham gia quy hoạch, ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND. Hội đặc biệt chú trọng công tác bồi dưỡng, nâng cao năng lực lãnh đạo và tham chính. Các chương trình tập huấn về kỹ năng lãnh đạo, quản lý, kỹ năng tranh cử, tiếp xúc cử tri, phản biện chính sách được tổ chức thường xuyên, phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Trong các kỳ bầu cử, Hội LHPN Việt Nam tham gia tích cực vào quy trình hiệp thương, giới thiệu nữ ứng cử viên, đồng thời hỗ trợ phụ nữ chuẩn bị hồ sơ, kỹ năng vận động bầu cử. Sau khi trúng cử, Hội tiếp tục đồng hành, hỗ trợ nữ đại biểu trong quá trình thực thi nhiệm vụ, kết nối với cử tri và tham gia giám sát, phản biện xã hội.

Các đại biểu tham dự Hội nghị tập huấn kỹ năng cho nữ ứng cử viên tham gia ứng cử đại biểu HĐND nhiệm kỳ 2021-2026 - Ảnh: Phương Cảnh

Tại buổi gặp mặt, chúc mừng các nữ đại biểu Quốc hội chuyên trách, nữ lãnh đạo, nữ Đảng uỷ viên các Đảng bộ trực thuộc Đảng bộ Quốc hội nhân Kỷ niệm 95 năm thành lập Hội LHPN Việt Nam (1930 - 2025) vừa qua, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, Quốc hội đã trải qua gần 80 năm xây dựng và phát triển. Trên chặng đường đó, các nữ đại biểu Quốc hội qua các thời kỳ đã đóng góp, tạo nên những thành tích, kết quả vẻ vang cho Quốc hội.

Theo thống kê, tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội khóa XV đạt trên 30%, cao nhất từ Quốc hội khóa VI trở lại đây, tỷ lệ nữ đại biểu HĐND các cấp đều đạt 29%, cao hơn nhiệm kỳ trước, đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có tỷ lệ nữ nghị sĩ cao trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Kết quả này phản ánh rõ nét vai trò bền bỉ, kiên trì của Hội LHPN Việt Nam trong việc mở rộng không gian tham chính cho phụ nữ.

Vai trò của Hội trong bối cảnh mới

Tại Hội nghị toàn quốc triển khai công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, công tác nhân sự chính là khâu then chốt nhất của bầu cử. Trong đó, Tổng Bí thư Tô Lâm lưu ý cơ cấu đại biểu cần bảo đảm sự đại diện hài hòa giữa các ngành, các tầng lớp, độ tuổi, vùng miền, đặc biệt là tỷ lệ người ứng cử là phụ nữ... để Quốc hội và HĐND thật sự là diện mạo sinh động của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Trong bối cảnh Quốc hội ngày càng chuyên nghiệp, hoạt động lập pháp chuyển mạnh theo hướng kỹ trị, yêu cầu cao về phân tích chính sách, đánh giá tác động và bằng chứng thực tiễn, vai trò của Hội LHPN Việt Nam được đặt ra ngày càng rõ nét.

Một trong những định hướng, nhiệm vụ trọng tâm mà Tổng Bí thư Tô Lâm gợi mở với Hội LHPN Việt Nam tại Lễ kỷ niệm 95 năm thành lập Hội LHPN Việt Nam, đón nhận Huân chương Lao động hạng nhất và tổ chức Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ V, trao Giải thưởng Phụ nữ Việt Nam năm 2025, đó là cần phát hiện - bồi dưỡng -sử dụng cán bộ nữ; tăng tỷ lệ nữ tham gia lãnh đạo, quản trị ở các cấp, nhất là cơ sở. Mỗi cấp Hội có kế hoạch, có tiêu chí, lộ trình rõ ràng; đẩy mạnh luân chuyển, cọ xát thực tiễn; bồi dưỡng năng lực số, năng lực quản trị dự án, năng lực truyền thông; khuyến khích cán bộ nữ dám nghĩ - dám làm - dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Thực hiện định hướng đó, Hội LHPN Việt Nam đã và đang chủ động cụ thể hóa thành các chương trình, kế hoạch hành động thiết thực, tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ nữ có bản lĩnh chính trị, năng lực lãnh đạo và khả năng thích ứng với yêu cầu mới. Các cấp Hội chú trọng phát hiện, tạo nguồn, bồi dưỡng cán bộ nữ từ cơ sở, gắn đào tạo lý luận với rèn luyện qua thực tiễn, thông qua luân chuyển, giao nhiệm vụ, tham gia quản lý các mô hình, đề án, phong trào của Hội và địa phương. Đồng thời, Hội đẩy mạnh bồi dưỡng năng lực số, quản trị, truyền thông và tham gia chính sách, tạo môi trường khuyến khích cán bộ nữ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Qua đó từng bước nâng cao chất lượng và tỷ lệ nữ tham gia lãnh đạo, quản lý, đáp ứng yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ nữ trong giai đoạn mới.