Chuyện kể nữ anh hùng đèo Đá Đẽo
Có lẽ câu chuyện về nữ anh hùng Đinh Thị Thu Hiệp không còn mới đối với rất nhiều thế hệ không chỉ trong huyện, trong tỉnh mà còn được cả nước biết đến. Mọi người không chỉ được nghe mà còn được nhìn thấy bà xuất hiện thường xuyên tại các diễn đàn như một nhân chứng sống thể hiện lòng nhiệt huyết của tuổi trẻ, lòng yêu nước nồng nàn. Và mỗi lần gặp, ai cũng dành cho bà những cái ôm, cái bắt tay đầy cảm phục.
Là con cả trong một gia đình nghèo có 7 chị em ở xã Xuân Hóa, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình, ngày ngày bà Hiệp phải lo bắt tép, mò ốc đỡ đần mẹ cha nuôi các em khôn lớn. Đến tuổi thanh niên, bà theo phong trào “Ba sẵn sàng” xung phong lên đường nhưng địa phương không duyệt vì bà quá nhỏ. Không còn cách nào khác, bà đã viết đơn vào trận tuyến bằng máu và đã được kết nạp vào đội hình thanh niên xung phong và được phân công về làm nhiệm vụ ở đèo Đá Đẽo. Trong những năm ác liệt nhất của chiến tranh ấy, đèo Đá Đẽo là lằn ranh giữa sống và chết.
Nhớ về ngày ấy, bà Hiệp kể: Những ngày đầu đến nhận nhiệm vụ, bà và đồng đội phải đi bộ mấy chục cây số suốt cả tuần. Đi theo đường giao liên, chỗ nào rừng thưa là phải chạy thật nhanh để tránh máy bay địch ném bom. Làm nhiệm vụ tại đèo Đá Đẽo, đêm nằm nghe nai tác, cọp gầm rồi nghĩ máy bay sẽ ném bom ầm ầm thì bà lại nhớ nhà, lại sợ. Một nỗi sợ vô hình cứ xâm lấn bà những đêm đầu ở tọa độ lửa. Nhưng rồi công việc dồn dập, cuộc sống ở tọa độ lửa đã hun đúc nên một Đinh Thị Thu Hiệp kiên cường, gan dạ.
Năm 1967, địch thực hiện 97 ngày đêm xóa trắng, vùi lấp đèo Đá Đẽo hòng cắt đứt tuyến chi viện chiến lược 15A vào Nam. Cùng với đồng đội, bà Đinh Thị Thu Hiệp đã kiên trì bám sát mặt đường từng ngày, từng giờ, đếm từng quả bom rơi, vác từng thùng đạn chạy băng qua bãi bom nổ chậm. Bà nhớ lúc đó mình chỉ nặng chưa đầy 40kg nhưng vẫn vác trên mình những kiện hàng, thùng đạn vượt bãi bom dài hơn cây số chạy băng đến điểm tập kết an toàn. Một lần bà dẫn đoàn xe 150 chiếc vượt đèo, khi qua được đỉnh thì trời bắt đầu hửng sáng, máy bay địch phát hiện, trút bom liên tục. Không nao núng, bà nhanh chóng hướng dẫn 147 chiếc vào điểm tập kết an toàn, còn lại 3 xe bị trúng đạn. Một mặt bà huy động chị em dùng đất ở mái taluy lấp lửa, một mặt bà lao vào đám cháy khiêng đạn dược, hàng hóa đi sơ tán. Kết quả, hai xe được cứu, một chiếc mất phanh rơi xuống vực. Hết trận đánh, đoàn xe lại lăn bánh, những chiến sĩ lái xe cảm ơn vô cùng người con gái nhỏ nhắn mà gan dạ giữa núi rừng Trường Sơn.
Cuối năm 1967, khúc cua 516+300 mái phía Tây đèo Đá Đẽo thường xuyên trúng bom nổ chậm, nhiều người không có kinh nghiệm tiếp cận bom đã thiệt mạng. Cấp trên giao nhiệm vụ cho bà Đinh Thị Thu Hiệp chốt giữ trọng điểm nóng đó nhằm đảm bảo thông tuyến nhanh nhất cho xe ra tiền tuyến. Ngày đầu tiên, một quả bom nổ chậm rơi đúng tim đường. Lập tức bà yêu cầu mọi người tản ra xa, một mình bà vào kích nổ quả bom. Khi công việc hoàn thành, vừa trở ra khoảng 150m thì bom nổ, bà bị sức ép khiến một tai bị điếc. Lần khác, vào dịp gần Tết Mậu Thân 1968, một đoàn xe chở hàng ra mặt trận bị ứ lại do vướng bãi bom ở chân đèo Đá Đẽo. Mọi người chưa biết làm sao thông tuyến, trong khi tiếng gọi chiến trường đang hết sức cần kíp thì bà Hiệp đã nhanh trí, quyết định biến mình thành cọc tiêu sống để dẫn đoàn xe. Đường đi dích dắc, ai cũng thót tim bởi nếu một quả nổ, cả bãi bom sẽ nổ, tổn thất sẽ rất lớn. Nhưng cuối cùng, đoàn xe hơn 20 chiếc đã vượt bãi bom an toàn.
Với những thành tích trong chiến tranh, năm 1972, bà vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và nhiều huân chương khác.
Cuộc sống đời thường sau hòa bình dẫu vẫn gặp nhiều khó khăn, nhưng ký ức về những năm tháng chiến đấu trên đỉnh đèo Đá Đẽo của dãy Trường Sơn hùng vĩ vẫn không nguôi trong tâm trí của nữ anh hùng Đinh Thị Thu Hiệp. Và chúng tôi, những người được hưởng cuộc sống thanh bình vẫn sẽ được câu chuyện của bà Hiệp tiếp lửa để tiếp tục cống hiến vì một đất nước Việt Nam giàu mạnh.
