Về vấn đề phụ nữ Việt Nam kết hôn với người nước ngoài: Đã “nóng” lên trên bàn hội nghị
Kết hôn với người nước ngoài là quyền nhân thân của mỗi người trên cơ sở đảm bảo tính nguyên tắc tự nguyện, tiến bộ theo Luật Hôn nhân và gia đình. Pháp luật Việt Nam và công luậnkhông ngăn cấm (cũng không khuyến khích) phụ nữ Việt Nam kết hôn với người nước ngoài, nhưng cương quyết lên án, không thể chấp nhận tình trạng lợi dụng hôn nhân với người nước ngoài để buôn bán phụ nữ, xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm của người phụ nữ Việt Nam trước con mắt bạn bè quốc tế.
Đây có thể nói là “tiếng nói chung” của những lời phát biểu tại Hội nghị Về vấn đề phụ nữViệt Nam lấy chồng nước ngoài do Trung ương Hội LHPN VN tố chức tại TP Hồ Chi Minh trong 2 ngày 9 và 10-6-2006 vừa qua.
Trên thực tế nhiều năm qua đã có 180 ngàn người Việt Nam kết hôn với người nước ngoài thuộc 60 quốc gia (trong đó có 80% là phụ nữ). Phần lớn các cuộc hôn nhân ấy đều hạnh phúc. Tuy nhiên cũng trong nhiều năm qua, tình trạng phụ nữ Việt Nam lấy chồng nước ngoài (chủ yếu ở Trung Quốc, Đài Loan, Hàn Quốc) ồ ạt theo trào lưu đã phát sinh nhiều hệ luỵ, xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm của nhiều người phụ nữ, xúc phạm đến hình ảnh của người phụ nữ Việt Nam nói chung – đã khiến dư luận bất bình.
Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Hà Thị Khiết đã “vào đề” bằng một giọng bức xúc và nỗi buồn sâu lắng - nỗi buồn không phải chỉ của một người đại diện cho phụ nữ cả nước mà còn là nỗi buồn của một người chị, người mẹ. “Mới đây, chúng tôi tiếp Tổng thư ký LHQ Kôphi Annan và phu nhân, ông đánh giá rất cao sự đóng góp và vai trò của phụ nữ Việt Nam trong quá khứ cũng như trong sự nghiệp đổi mới của đất nước những năm gần đây, và chúng ta rất tự hào về điều đó. Nhưng bên cạnh đó, tôi cũng rất buồn khi nghe tin ở một số nơi, họ đem rao bán những người phụ nữ Việt nam chúng ta như những món hàng, rất buồn khi những em gái của chúng ta tuổi mười tám đôi mươi đi lấy những người đàn ông nước ngoài 70 tuổi làm chồng, thậm chí có cô còn lấy cả ông bị bệnh thần kinh - giọng bà như muốn khóc, bà nhắc lại – vì sao lại thế được chứ, vì sao các cô gái của chúng ta lại lấy những ông già bằng tuổi ông, lấy người thần kinh làm chồng. Có người chê tại đàn ông Việt Nam lười lao động không nuôi nổi vợ nên phụ nữ Việt Nam phải lấy những ông chồng ngoại quốc như vậy - Họ đã xúc phạm đến tất cả chúng ta. Tôi chắc chắn nguyên nhân không phải vì nghèo, xưa kia chúng ta còn ăn củ mài củ sắn mà vẫn đánh thắng Pháp, thắng Mỹ”. Ngày nay tuy ở một số nơi vẫn còn khó khăn, còn nhiều gia đình nghèo nhưng không thế nghèo đến mức làm mất nhân phẩm, danh dự như vậy được…”
Thống nhất quan điểm với Chủ tịch Hà Thị Khiết, ông Trần Thất, Vụ trưởng Vụ Hành chính tư pháp - Bộ Tưpháp phát biểu: “Những phụ nữ lấy chồng Hàn Quốc, Đài Loan hầu hết xuất pháttừ các tỉnh miền Tây Nam bộ. Nếu cho rằng vì lý do nghèo khó thì ở miền Trung khí hậu còn khắc nghiệt nghèo khó hơn nhiều, nhưng phụ nữ miền Trung họ đi lên bằng con đường học vấn, nếu không cũng đi vay mượn tiền bạc để đi lao động nước ngoài, thu nhập chính đáng bằng sức lao động, vì vậy không thể nói vì nghèo được”. Ông cũng thẳng thắnkhi nhận định: Tuyên truyền giáo dục đài báo cũng nói nhiều rồi, hậu quả nhãn tiền cũng nhiều rồi, nhiều chị em không phải không biết, nhưng phải thừa nhận có một bộ phận ít chị em phụ nữ - chủ yếu là những nữ thanh niên mới lớn - vì nhận thức sai lệch, lười tác động, muốn “một bước lên bà". Vì vậy cần nâng cao giáo dục chính trị tư tưởng, việc này không chỉ riêng Hội phụ nữ làm được mà nếu cần; chúng ta đề nghị Bộ Chính trị ra một nghị quyết về vấn đề này để cả hệ thống chính trị và các đoàn thể cùng vào cuộc. Bởi sắp tới đây khi Việt Nam gia nhập WTO và hội nhập quốc tế thì dự báo số lượng phụ nữ Việt Nam lấy chồng nước ngoài sẽ còn gia tăng, không chỉ lấy chồng Trung Quốc, Hàn Quốc mà còn Malaixia, Nhật Bản... Sẽ có rất nhiều phát sinh hệ luỵ về pháp lý, ngoại giao liên quan đến vấn đề này…”
Xung quanh vấn đề môi giới hôn nhân bất hợp pháp, dụ dỗ, lừa gạt buôn bán phụ nữ Việt Nam ra nước ngoài, Trung tướng Nguyễn Việt Thành cũng rất bức xúc kể “Trong vụ án do tên Phượng cầm đầu dụ dỗ, đưa 178 cô gái Việt Nam sang Malaixia bán mà chúng tôi đang điều tra, một cô bé trốn về được Việt Nam, một cô bé chạy được về Đại sứ quán của ta ở Thái Lan, họ đang điện cho chúng tôi sang nhận về, các cô còn lại bây giờ nước sở tại cũng không xác định được họ đang ở đâu. Nghe mà buồn lắm, họ đem các cô gái của chúng ta ra đứng xếp hàng ở ngã tư đường phố rao bán như con gà con vịt. Bất hạnh cho những cô gái kém nhan sắc, bán không được ở tỉnh này, họ đem sang tỉnh khác bày bán”. Ông cũng khẳng định quyết tâm của Bộ Công an trong quyền hạn và chức năng của mình sẽ làm kiên quyết để ngăn chặn tình trạng này.
Tuy nhiên ông cũng cho rằng các quy định pháp lý của chúng ta còn nhiều lỏng lẻo, chưa phù hợp với những diễn biến của cuộc sống, nhiều quy định còn chồng chéo khiến nhiều việc không biết ai sẽ thực hiện.
Liên quan đến những quy định pháp lý đối với hôn nhân có yếu tố nước ngoài, ông Trần Thất, đại diện Bộ Tư pháp hứa sẽ cùng Hội LHPN Việt Nam và các cơ quan chức năng khác hoàn chỉnh các quy định bổ sung trình Chính phủ và Quốc hội phê duyệt, tiến hành đàm phán hỗ trợ tư pháp về hôn nhân gia đình với một số nước trong khu vực. Tuy nhiên ông Trần Thất cũng cho biết thêm “Đàm phán hỗ trợ tư pháp với các nước, nhanh cũng phải đến 2 đến 3 năm – vì với các nước khác họ không có vấn đề phải bức xúc, còn ở ta thì mỗi tuần đã có hàng trăm cô gái lấy chồng nước ngoài”.
Trong hai ngày mạn đàm, đã có rất nhiều ý kiến của đại diện Hội Phụ nữ các tỉnh nêu những khó khăn và bức xúc tại địa phương mình về vấn đề phụ nữ lấy chồng nước ngoài, bàn và kiến nghị về phương thức hoạt động của các trung tâm tư vấn hôn nhân với nước ngoài do “Hội phụ nữ đảm nhiệm…” có thể thấy rắng sự bức xúc của dư luận, các biện pháp của Hội phụ nữ và thậm chí là của Nhà nước thì cũng chỉ là sự “hỗ trợ” bởi trong lĩnh vực hôn nhân – “lấy ai” là quyền tự do của mỗi người – vì thế mỗi cá thể đó trước hết phải tự chịu trách nhiệm với chính mình. Quyền quyết định - vẫn thuộc về các cô gái, cần cân nhắc, tìm hiểu, suy nghĩ kỹ trước khi lấy chồng dù đó là người trong nước hay người nước ngoài./.
