Quảng Trị: Tỏa sáng từ những mô hình kinh tế tiêu biểu

Từ giữ nghề truyền thống đến những mô hình sinh kế hiệu quả

Trong từng nhịp hối hả của dòng chảy cuộc sống hiện đại, ở nhiều vùng quê Quảng Trị, những đôi bàn tay phụ nữ vẫn đang miệt mài gìn giữ nghề truyền thống, đồng thời tìm kiếm những hướng phát triển mới để nâng cao giá trị sản phẩm.

Tại phường Ba Đồn, nghề làm nón lá vẫn được các hội viên phụ nữ duy trì qua mô hình Tổ hợp tác “Sản xuất nón lá”. Giữa những lớp lá được lựa chọn kỹ càng, từng đường kim, mũi chỉ được chăm chút, những chiếc nón không chỉ là vật dụng quen thuộc mà còn chứa đựng sự khéo léo, cần cù của người phụ nữ quê nhà.

Chia sẻ về quá trình duy trì nghề, chị Phan Thị Hiền (SN 1994), Tổ trưởng Tổ hợp tác “Sản xuất nón lá” cho biết: “Làm nón lá đòi hỏi sự kiên trì và tỉ mỉ. Dù thu nhập chưa thật sự cao nhưng nghề giúp chị em có thêm việc làm lúc nông nhàn, nhất là những phụ nữ lớn tuổi, phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn vẫn có thể tham gia để tăng thêm thu nhập”.

Theo chị, điều quan trọng nhất của mô hình không chỉ nằm ở giá trị kinh tế mà còn là việc giữ gìn một nghề truyền thống của quê hương. Tuy nhiên, để sản phẩm có chỗ đứng hơn trên thị trường, Tổ hợp tác mong muốn được hỗ trợ thêm trong quảng bá, xây dựng hình ảnh sản phẩm, kết nối đầu ra và tiếp cận các nguồn vốn để mở rộng sản xuất.

Rời phường Ba Đồn, câu chuyện về phụ nữ phát triển kinh tế tiếp tục được nối dài tại phường Bắc Gianh, nơi những người phụ nữ đang góp sức làm nên thương hiệu nước mắm truyền thống tại tổ dân phố Nhân Thọ.

Từ nguồn nguyên liệu biển dồi dào, mô hình sản xuất nước mắm do hội viên phụ nữ xây dựng đã từng bước hình thành quy trình sản xuất sạch, chú trọng chất lượng và an toàn thực phẩm. Những giọt nước mắm đậm vị quê hương không chỉ mang lại thu nhập cho gia đình mà còn góp phần quảng bá sản phẩm đặc trưng của địa phương.

Chị Trương Thị Nga, tổ dân phố Nhân Thọ chia sẻ: “Gia đình tôi gắn bó với nghề làm nước mắm đã nhiều năm. Trước đây chủ yếu sản xuất nhỏ lẻ, nhưng khi tham gia mô hình, chị em có thêm cơ hội học hỏi cách cải tiến quy trình, nâng cao chất lượng sản phẩm. Mong muốn lớn nhất là sản phẩm được nhiều người biết đến hơn để nghề truyền thống có thể phát triển lâu dài”.

Nếu như nghề nón lá và nước mắm cho thấy sức sống của những giá trị truyền thống, thì tại xã Tân Lập, mô hình chăn nuôi lợn của chị Hồ Thị Nhung, thôn Tân Thuận lại tận dụng được lợi thế của địa phương. Tân Lập vốn được biết đến với “thủ phủ chuối”, cộng với sự dồi dào, đa dạng trong nguồn thức ăn như cây sắn, khoai, cây ngắn ngày trở thành cơ sở để chị Nhung mạnh dạn đầu tư, ứng dụng khoa học kỹ thuật để mở rộng mô hình nuôi lợn.

Từ một mô hình chăn nuôi gia đình, chị Nhung từng bước mở rộng quy mô, hiện duy trì khoảng 70 con lợn nái và 200 con lợn thịt. Với cách làm bài bản, mô hình mang lại nguồn thu nhập ổn định khoảng 600 triệu đồng mỗi năm, trở thành một trong những mô hình kinh tế tiêu biểu của hội viên phụ nữ địa phương.

Những mô hình trên cho thấy khi phụ nữ được tiếp cận kiến thức, nguồn lực và có sự đồng hành phù hợp, họ có thể trở thành chủ thể quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương.

Đánh giá về những mô hình này, Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Nguyễn Thị Bích Thủy cho rằng đây là hướng đi phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, vừa khai thác thế mạnh vùng biển, vùng đồi, vừa tạo sinh kế ổn định cho phụ nữ. Trong bối cảnh mới hiện nay, để các mô hình thực sự mang lại hiệu quả kinh tế, cần chú trọng xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm, nâng cao giá trị sản phẩm để các mô hình truyền thống được biết đến, đồng thời tiếp cận được đa dạng thị trường. 

Nâng cao tinh thần khởi nghiệp của phụ nữ

Để tiếp sức cho phụ nữ trên hành trình phát triển kinh tế, các cấp Hội LHPN trên toàn tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao quyền năng kinh tế, tạo môi trường thuận lợi để chị em khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và xây dựng sinh kế bền vững.

Vừa qua, Hội LHPN tỉnh đã chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành kế hoạch triển khai thực hiện Đề án 2415 “Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035” trên địa bàn tỉnh Quảng Trị. Đây là nền tảng quan trọng nhằm thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp, hỗ trợ phụ nữ phát huy tiềm năng, xây dựng các mô hình sản xuất phù hợp với lợi thế từng địa phương.

Cùng với đó, các cấp Hội chú trọng trang bị kiến thức, kỹ năng cho cán bộ, hội viên thông qua các hoạt động tập huấn, nâng cao năng lực. Từ đầu năm đến nay, Hội đã tổ chức 6 lớp tập huấn nâng cao năng lực cho chi hội trưởng về hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã; phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế hộ gia đình, đặc biệt là các hộ kinh doanh cá thể. Các lớp tập huấn về kỹ năng truyền thông, kỹ năng lãnh đạo, điều hành dành cho cán bộ, hội viên phụ nữ DTTS; hoạt động chia sẻ kinh nghiệm về sinh kế và vai trò của phụ nữ tại các xã vùng DTTS&MN đã góp phần giúp chị em mở rộng tư duy, tự tin hơn trong quá trình tổ chức sản xuất.

Ngoài ra, Hội còn tổ chức 2 lớp hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi dê sinh sản; hỗ trợ mô hình sinh kế, cho vay không lấy lãi, giúp con giống, ngày công… cho 365 hội viên phụ nữ nghèo với tổng số tiền hơn 550 triệu đồng và 660 ngày công lao động.

Ký kết ba bên giữa Hội LHPN tỉnh, Hội Nông dân tỉnh và Ngân hàng Agribank tạo điều kiện cho phụ nữ khởi nghiệp, khởi sự kinh doanh. Ảnh: Thu Thảo.

Thông qua hoạt động ủy thác với Ngân hàng Chính sách xã hội, nguồn vốn ưu đãi tiếp tục được đưa đến gần hơn với phụ nữ. Tính đến ngày 30/4/2026, có 77/78 Hội LHPN xã, phường tham gia hoạt động ủy thác cho vay hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác. Tổng dư nợ các nguồn vốn do Hội huy động, nhận ủy thác, tín chấp đạt hơn 4.581 tỷ đồng, hỗ trợ 55.717 phụ nữ vay vốn phát triển kinh tế.

Đặc biệt, việc ký kết giữa Hội LHPN tỉnh, Hội Nông dân tỉnh và Ngân hàng Agribank đã mở ra cơ hội thuận lợi để hội viên phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ nông thôn, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS&MN được tiếp cận nguồn vốn tín dụng, mạnh dạn khởi nghiệp, phát triển kinh doanh, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Từ những mô hình nhỏ được vun đắp bằng sự kiên trì đến những mô hình sản xuất quy mô lớn, phụ nữ Quảng Trị đang dần được chắp cánh để hiện thực hóa ước mơ khởi nghiệp, từng bước khẳng định vai trò, vị thế trong phát triển kinh tế. Mỗi sản phẩm làm ra, mỗi mô hình được hình thành không chỉ mang giá trị vật chất mà còn là minh chứng cho nghị lực, sự sáng tạo và khát vọng vươn lên của phụ nữ Quảng Trị ngày nay.