“Điểm chạm đầu tiên”, “Nhà an toàn cho phụ nữ và trẻ em”: Giải pháp trọng tâm trong xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an giai đoạn 2026 - 2030

Tham dự hội thảo có các đồng chí lãnh đạo Ban Công tác Phụ nữ; nguyên lãnh đạo Hội LHPN Việt Nam; đại diện các Ủy ban của Quốc hội, các Bộ, ban, ngành; Ủy ban TW MTTQ Việt Nam; các chuyên gia, nhà khoa học và cơ quan quốc tế tại Việt Nam.

Chương trình được tổ chức trực tiếp tại TW Hội và kết nối trực tuyến tới các điểm cầu tại Hội LHPN các tỉnh/thành phố: Lạng Sơn, Sơn La, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Đắk Lắk, Vĩnh Long và TP. Hồ Chí Minh.

Các đại biểu tham dự hội thảo tại TW Hội LHPN Việt Nam

“Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an” là yêu cầu tất yếu của thực tiễn

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Nguyễn Thị Thu Hiền nhấn mạnh, trong giai đoạn hiện nay, thực tiễn đời sống gia đình đang đối mặt với nhiều thách thức mới như: bạo lực gia đình, mất an toàn trên không gian mạng, áp lực sinh kế và biến đổi môi trường sống. Những vấn đề này đòi hỏi phải tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức triển khai các phong trào, cuộc vận động về xây dựng gia đình theo hướng toàn diện, thực chất và bền vững hơn, giải quyết được những thách thức đặt ra.

Thực hiện định hướng chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, việc nâng cấp Cuộc vận động thành “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an”, với 3 nội dung “An toàn - An tâm - An sinh”, là yêu cầu tất yếu nhằm cụ thể hóa yêu cầu bảo đảm an toàn, ổn định đời sống và khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản của mỗi gia đình.

Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Khoa học TW Hội LHPN Việt Nam Nguyễn Thị Thu Hiền phát biểu khai mạc hội thảo

Ngày 29/12/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030 (Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg), trong đó nội dung “Tỷ lệ hộ đạt chuẩn 5 không, 3 sạch, 3 an” được giao Hội LHPN Việt Nam hướng dẫn. Cùng với đó, theo Quyết định số 417/QĐ-BNNMT ngày 31/01/2026, Hội LHPN Việt Nam được giao chủ trì, hướng dẫn và tổ chức thực hiện nhiều nội dung trọng tâm của Chương trình mục tiêu quốc gia.

“Từ thực tiễn triển khai các mô hình hỗ trợ thời gian qua cho thấy, bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, công tác bảo vệ, hỗ trợ phụ nữ và trẻ em tại cộng đồng đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới cách tiếp cận theo hướng chủ động, sớm hơn, liên thông hơn và bền vững hơn. Hoàn thiện nội hàm các tiêu chí của Cuộc vận động mới chỉ là điều kiện cần; vấn đề then chốt hiện nay là tổ chức thực hiện như thế nào để các tiêu chí “3 an” thực sự đi vào đời sống gia đình và cộng đồng, thông qua các mô hình, giải pháp cụ thể, khả thi và vận hành hiệu quả ngay từ cơ sở”, Phó Chủ tịch Nguyễn Thị Thu Hiền chia sẻ.

Trên tinh thần đó, Phó Chủ tịch cho biết, TW Hội sẽ định hướng hình thành và phát triển các mô hình “Điểm chạm đầu tiên” và “Nhà an toàn cho phụ nữ và trẻ em” như những cấu phần quan trọng của hệ thống hỗ trợ an toàn tại cộng đồng. Đây không chỉ là nơi tiếp nhận, hỗ trợ trong các tình huống khẩn cấp, mà còn là đầu mối phát hiện sớm, kết nối dịch vụ, theo dõi và đồng hành lâu dài, bảo đảm sự liên thông giữa phòng ngừa - bảo vệ - hỗ trợ - phục hồi.

Mô hình “Điểm chạm đầu tiên” và “Nhà an toàn”: Lá chắn bảo vệ phụ nữ, trẻ em

Trình bày dự thảo nội hàm các tiêu chí của Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an”; định hướng triển khai nội dung “Điểm chạm đầu tiên”, “Nhà an toàn cho phụ nữ và trẻ em” giai đoạn 2026 - 2030, bà Nguyễn Thị Thanh Thuý, Phó trưởng ban Công tác Phụ nữ cho biết, dự thảo xác định nguyên tắc xây dựng các tiêu chí dựa trên sự kế thừa có chọn lọc từ Cuộc vận động giai đoạn 2010 - 2025, đảm bảo tính rõ ràng, dễ hiểu, dễ lượng hóa và lấy gia đình làm chủ thể, phụ nữ làm nòng cốt.

Bà Nguyễn Thị Thanh Thuý, Phó trưởng ban Công tác Phụ nữ trình bày dự thảo nội hàm các tiêu chí của Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an”; định hướng triển khai nội dung “Điểm chạm đầu tiên”, “Nhà an toàn cho phụ nữ và trẻ em” giai đoạn 2026 - 2030

Điểm nhấn quan trọng nhất của giai đoạn 2026 - 2030 là việc nâng cấp Cuộc vận động thành “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an”. Trong đó, nhóm tiêu chí “3 an” (An toàn - An tâm - An sinh) được thiết kế nhằm kiến tạo môi trường sống chất lượng cao hơn cho phụ nữ và trẻ em.

Bên cạnh đó, nhóm tiêu chí “5 không” cũng được làm mới. Ngoài các nội dung truyền thống như “Không nghèo, Không bạo lực, Không vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội, Không có trẻ suy dinh dưỡng và bỏ học”, dự thảo cũng bổ sung tiêu chí “Không lãng phí”. Nhóm “3 Sạch” tiếp tục duy trì với “Sạch nhà, Sạch bếp, Sạch ngõ” gắn liền với bảo vệ môi trường và phân loại rác thải tại nguồn.

Nhận định các nguy cơ mất an toàn đối với phụ nữ và trẻ em ngày càng đa dạng và phức tạp, định hướng mới của Hội LHPN Việt Nam là chuyển mạnh từ cách tiếp cận “xử lý vụ việc” sang “phòng ngừa sớm - bảo vệ sớm - hỗ trợ sớm”. Để hiện thực hóa điều này, dự thảo đề xuất triển khai 2 mô hình hỗ trợ tại cộng đồng:

Mô hình “Điểm chạm đầu tiên”: Là hình thức can thiệp sớm tại cơ sở, do Hội LHPN Việt Nam làm nòng cốt, giữ vai trò tuyến đầu trong phòng ngừa, phát hiện và hỗ trợ kịp thời khi phụ nữ và trẻ em gặp khó khăn hoặc đối mặt với các nguy cơ mất an toàn. Đây là điểm tiếp cận sớm nhất, gần dân nhất và đáng tin cậy, nơi phụ nữ và trẻ em có thể chủ động tìm đến hoặc được tiếp cận.

Mô hình “Nhà an toàn cho phụ nữ và trẻ em”: Nhằm tiếp nhận, bảo vệ và hỗ trợ toàn diện đối với phụ nữ và trẻ em đã hoặc đang đối mặt với nguy cơ cao mất an toàn dài; khi gia đình mất hoặc suy giảm nghiêm trọng khả năng bảo đảm an toàn, cần sự can thiệp và hỗ trợ từ bên ngoài. Được xây dựng để thực hiện các biện pháp bảo vệ và can thiệp ở mức độ sâu hơn; đồng thời kết nối các dịch vụ chuyên môn (y tế, tư pháp, tâm lý, trợ giúp xã hội…) nhằm hỗ trợ phục hồi, ổn định và tái hòa nhập.

Các đại biểu, chuyên gia thảo luận tại hội thảo

Với hai phiên thảo luận tại hội thảo, các đại biểu và chuyên gia đã tập trung phân tích cơ sở khoa học, thực tiễn của 3 tiêu chí mới “An toàn - An tâm - An sinh”; đồng thời thảo luận sâu về giải pháp triển khai hai mô hình chiến lược “Điểm chạm đầu tiên” và “Nhà an toàn cho phụ nữ và trẻ em” giai đoạn 2026 - 2030. Trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm từ các mô hình thực tế như “Ngôi nhà bình yên” và “Địa chỉ tin cậy”, các tham luận đã đề xuất quy trình vận hành khả thi, cung cấp những luận cứ xác đáng giúp Hội LHPN Việt Nam hoàn thiện nội dung tham mưu, hướng dẫn thực hiện Cuộc vận động, góp phần xây dựng gia đình Việt Nam no ấm, tiến bộ, hạnh phúc và văn minh.

Kết luận hội thảo, Phó Chủ tịch Nguyễn Thị Thu Hiền đánh giá cao các ý kiến đóng góp và nhấn mạnh đây là tiền đề quan trọng để Hội LHPN Việt Nam hoàn thiện khung hướng dẫn thực hiện Cuộc vận động giai đoạn 2026 - 2030 cùng các mô hình liên quan. Việc tiếp thu các ý kiến này nhằm mục tiêu nâng cao hiệu quả công tác gia đình và đảm bảo an sinh, an toàn, phát triển bền vững cho hội viên, phụ nữ và trẻ em trong thời gian tới.