Bàn về vấn đề Bạo lực chống lại phụ nữ: Hướng tới xây dựng chính sách chuẩn mực toàn cầu
ĐS&PL: Theo thống kê chưa đầy đủ, trong số 6.615, 9 người trên thế giới trong năm 2007, có rất nhiều phụ nữ và trẻ em gái không được hưởng những quyền cơ bản của con người. ông có nhận xét gì về con số này?
Ông Vũ Ngọc Bình: Việc vi phạm quyền con người của phụ nữ và trẻ em gái luôn là vấn đề mang tính thời sự, diễn ra ở khắp mọi nơi với mức độ khác nhau. Hàng triệu người trên thế giới bị tước đoạt các quyền tự do cơ bản của họ (bị thanh lọc sắc tộc và diệt chủng, phân biệt đối xử và bạo lực...). ước tính cứ 3 phụ nữ trên thế giới có một người phải chịu một hình thức bạo lực giới nhất định. Và vấn đề bạo lực chống lại phụ nữ ở một số cộng đồng và xã hội nhất định trong thời gian dài đã dần được chấp nhận như một phần của nền văn hoá. Bạo lực chống lại phụ nữ và trẻ em gái đang trở thành vấn đề phổ biến có quy mô của một đại dịch và là một biểu hiện của các mối quan hệ quyền lực không bình đẳng giữa nam giới và nữ giới trên toàn thế giới. Nó được coi là nguyên nhân dẫn đến tử vong và làm mất khả năng của phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, cũng nghiêm trọng như bệnh ung thư. Thậm chí là nguyên nhân lớn dẫn đến sức khoẻ kém hơn cả các tai nạn giao thông và bệnh sốt rét cộng lại. Một số nghiên cứu cũng chứng minh rằng có những mối quan hệ giữa HIV /AIDS và bạo lực cho thấy: phụ nữ càng có nguy cơ bị bạo lực thì càng dễ lây nhiễm HIV /AIDS. Trên thực tế, đây là một trong những thách thức và khó khăn nghiêm trọng lớn nhất trong thời đại chúng ta ngày nay.
ĐS&PL: Theo ông, bạo lực chống lại phụ nữ phổ biến dưới dạng nào?
Ông Vũ Ngọc Bình: Bạo lực tình dục khá phổ biến nhưng lại diễn ra một cách thầm kín, mà thủ phạm thường là người quen biết của nạn nhân. Nhiều phụ nữ phải chịu đựng bạo lực cả về thể xác và tình dục ngay trong gia đình họ. Đây là vấn đề có tính chất toàn cầu, xảy ra ở nhiều nước trên thế giới. Một báo cáo năm 2003 của Trung tâm kiểm soát và phòng bệnh Mỹ ước tính: chi phí cho những vụ bạo lực do người quen biết gây ra cũng đã lên đến 5, 8 tỷ USD mỗi năm, 4, 1 tỷ USD cho các dịch vụ y tế và chăm sóc sức khoẻ trực tiếp, 1, 8 tỷ USD cho những thiệt hại về khả năng lao động.
Bạo lực với trẻ em phổ biến tràn lan và hàng năm có 275 triệu em bị bạo lực gia đình. Trong năm 2002 có 150 triệu trẻ em gái và 73 triệu trẻ em trai dưới 18 tuổi bị cưỡng bức quan hệ tình dục, các dạng bạo lực khác về tình dục hay thể xác. Đây không phải là vấn đề mới, nhưng việc thừa nhận tác động nghiêm trọng và mức độ, hình thức của nó là mới đang gia tăng.
Buôn bán phụ nữ và trẻ em hiện được coi là một trong những loại tội phạm nổi cộm nguy hiểm nhất ngày nay. Nó vi phạm thô bạo quyền con người. Có 2, 5 triệu người luôn có nguy cơ bị buôn bán mà phần đông là phụ nữ. Hàng năm có từ 50 vạn đến 2 triệu phụ nữ và trẻ em bị buôn bán (chủ yếu làm mại dâm), đem lại một khoản lợi nhuận kếch xù ước tính lên tới 32 tỷ USD cho các băng nhóm tội phạm.
ĐS&PL: Để tạo dựng một môi trường mà ở đó phụ nữ và trẻ em không bị bạo lực, chúng ta cần phải làm gì, thưa ông?
Ông Vũ Ngọc Bình: Trông qua nhiều diễn đàn quốc tế khác nhau, đặc biệt là Hội nghị thế giới lần thứ hai về quyền con người ở Viên (áo) trong năm 1993, bạo lực trong gia đình được nhìn nhận như một trở ngại đối với sự bình dẳng và là sự vi phạm thô bạo không thể chấp nhận được đối với nhân phẩm, các quyền con người. Liên hợp quốc trong năm 1999 đã thông qua ngày 25.11 hàng năm là ngày Quốc tế về xoá bỏ bạo lực chống lại phụ nữ. Trước đó, từ năm 1991 chiến dịch "16 ngày hành động chống lại bạo lực giới" (từ ngày 25.11 đến ngày 10.12) được phát động hàng năm là ngày Thế giới về quyền con người. Nếu như trước đây, phần lớn Chính phủ các nước coi bạo lực chống lại phụ nữ chủ yếu là vấn đề riêng tư giữa các cá nhân, thì hiện có 89 nước đã có quy định pháp luật riêng về chống bạo lực trong gia đình. Trong đó 60 nước có luật riêng về phòng, chống bạo lực gia đình, 7 nước có luật riêng về bạo lực chống lại phụ nữ, 14 nước có các điều riêng về bạo lực gia đình trong pháp luật hình sự, 5 nước đưa vào pháp luật dân sự và 1 nước đưa vào pháp luật gia đình. 93 nước có pháp luật về chống buôn bán người và 7 nước khác đang trong quá trình soạn thảo. Nhiều nước đang sửa đổi pháp luật hình sự để phòng chống bạo lực gia đình, vì đây là loại tội phạm phổ biến nhất nhưng thường bị xử lý nhẹ nhất. Thế giới còn rất nhiều việc phải làm để tạo dựng một môi trường mà ở đó phụ nữ không bị bạo lực. Nhiều tiến bộ trong việc xây dựng các chuẩn mực và chính sách quốc tế cho việc phòng chống là chưa đủ, vì còn thiếu sự thực hiện đồng bộ, toàn diện ở các cấp toàn cầu và quốc gia. Thông tin và số liệu đã gia tăng đáng kể trong những năm qua, song chưa đủ để chỉ ra quy mô, phạm vi và nguyên nhân. ý chí chính trị, nguồn lực và sự tham gia của nam giới là những yếu tố quan trọng đáng kể khác.
ĐS&PL: Xin cảm ơn ông!
