|
Khởi nghiệp từ khung cửi và kim thêu, chị Vàng Thị Mai không chỉ giúp nhiều chị em dân tộc Mông có cái ăn, cái mặc mà còn góp phần gìn giữ bản sắc dân tộc mình và quảng bá sản phẩm thổ cẩm ra thế giới.
Tham dự Liên hoan văn hóa các dân tộc Việt Nam lần thứ ba (từ ngày 18-19/4/2012 tại Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), các vị khách trong và ngoài nước đã đặc biệt chú ý tới một gian hàng của phiên chợ vùng cao phía Bắc, nơi trưng bày những chiếc khăn trải bàn, túi, vỏ gối, chuỗi vòng kết cườm… hoa văn phong phú, màu sắc trang nhã mang đậm nét dân tộc Mông. Thích thú với những sản phẩm ấy bao nhiêu, người ta càng thán phục chủ nhân của gian hàng - chị Vàng Thị Mai - Chủ nhiệm HTX lanh truyền thống Hợp Tiến, xã Lùng Tám, huyện Quản Bạ, tỉnh Hà Giang bấy nhiêu. Chị Mai sinh ra và lớn lên trên nẻo cao hút gió và mây trời, nơi đồng bào Mông còn thiếu ăn, thiếu mặc, nhiều người chưa biết tiếng Kinh, chưa thạo con chữ, chỉ có cây lanh làm bạn. Tận dụng nguồn lanh sẵn có, năm 1999, với tư cách là Chủ tịch Hội LHPN xã Lùng Tám, chị Mai vận động chị em trong xã tham gia xưởng dệt. Thời gian đầu chị chỉ vận động được 10 người. Đàn ông trong bản do chưa quen, do phần lớn nát rượu và cho rằng chị xúi bẩy vợ họ không chăm lo gia đình nên nhiều người đánh vợ, vứt lanh, không cho vợ tham gia, thậm chí quay sang đón đường đánh và doạ giết chị. Nguy hiểm là thế nhưng chị đã không chùn bước. Nhờ sự khuyến khích của các cấp chính quyền, lòng yêu nghề, đồng cảm với hoàn cảnh của đồng bào Mông và sự hỗ trợ của chồng là anh Sùng Mí Quả, chị Mai quyết định thành lập HTX để tập hợp chị em, vừa dạy nghề, giúp đỡ, vừa tìm kiếm nguồn tài trợ và thị trường tiêu thụ. Năm 2001, HTX Hợp Tiến ra đời, đánh dấu bước phát triển mới trong việc sản xuất thổ cẩm Lùng Tám. Từ đây, thổ cẩm Mông được cộng đồng biết đến nhiều hơn và dần dần với sự giúp đỡ của một số tổ chức, cá nhân, chị Mai đã đưa thổ cẩm dân tộc vươn ra ngoài thế giới. Năm 2006 - 2007, Chương trình hợp tác Việt Nam - Thụy Sỹ đã hỗ trợ các chị một phần kinh phí, đưa kỹ thuật nhuộm màu, tìm các nguồn đặt hàng cho các chị. Năm 2009, HTX ký kết với tổ chức hướng nghiệp quốc tế của Pháp Association Batik International nhằm nghiên cứu, phát triển thị trường, mở lớp hướng dẫn nâng cao tay nghề may, dệt thổ cẩm giúp chị em tiếp cận máy móc hiện đại, làm ra nhiều sản phẩm đẹp và có chất lượng hơn. Từ số vốn ít ỏi 25 triệu đồng, ban đầu HTX chỉ đủ tiền trả công cho chị em lao động, lấy công làm lãi; nhưng hơn chục năm sau, HTX đã có lãi hàng tỷ đồng. Chị Mai cho biết: “Sản phẩm rất được mọi người ưa chuộng, các khách sạn, nhà hàng lớn ở Hà Nội đặt hàng thường xuyên, thậm chí một số sản phẩm còn được xuất khẩu ra hơn 20 nước như Nhật, Mỹ, Pháp…”. Điều làm chị vui mừng hơn là: “Nhờ có nghề này, HTX đã giúp cho hơn 100 chị em trong xã từ 17 – 70 tuổi có việc làm, thu nhập gần 1 triệu đồng/tháng đủ tiêu dùng, phần lãi còn lại được trích quỹ để hỗ trợ cho những chị em quá nghèo”. Đặc biệt có 25 chị em từng là nạn nhân của nạn buôn bán người sang Trung Quốc trở về cũng được chị Mai giúp đỡ tạo việc làm, ổn định cuộc sống. Hiện nay, đến thăm HTX, bắt gặp những chị em rộn ràng bên khung cửi, nhiều người thấy vui mừng và thán phục trước những thành công mà vợ chồng chị Vàng Thị Mai và anh Sùng Mí Quả đã làm được. Tất cả mọi người đều hy vọng mô hình HTX được nhân rộng, góp phần gìn giữ bản sắc dân tộc và giúp đỡ các chị em thoát nghèo, đảm bảo đời sống ấm no, hạnh phúc.
Thanh Thuỷ
|
