Đoàn kết - Sáng tạo - Hội nhập - Phát triển
     
Hôm nay, 26/09/2017
Trang chủ 
Giới thiệu 
Tin tức - sự kiện 
Hoạt động Hội 
Ngày Phụ nữ Sáng tạo Việt Nam 
Hệ thống văn bản hoạt động Hội 
Đọc và suy ngẫm! 
Tiếng nói của nữ đại biểu 
Phụ nữ trên các lĩnh vực 
Luật pháp, chính sách 
Giới và phát triển 
Gương Phụ nữ 
Giải thưởng cho phụ nữ 
Quốc tế 
Gia đình 
Văn hoá - Nghệ thuật 
Bản sắc văn hoá các dân tộc Việt Nam 
Thời trang 
Văn nghệ 
Giới thiệu sách, ấn phẩm 
Tư liệu 
Thông báo 
Tìm kiếm

Trang t­u lieu
nu tri thuc
van ban xin y kien
MTTQ
Website PN Việt Nam ở nước ngoài

Bạn là người truy cập thứ:
63360756

BẢN SẮC VĂN HOÁ CÁC DÂN TỘC VIỆT NAM
Phụ nữ Cơ Tu với nét văn hóa nhuộm chàm trên nền vải thổ cẩm
Cập nhật: 22/02/2017
Cách pha chế màu để nhuộm sợi chỉ của người Cơ Tu

Nét rất riêng của tộc người Cơ Tu là màu chàm trong nếp trang phục truyền thống. Điều này góp phần tạo nên sự độc đáo trên nền thổ cẩm Cơ Tu và nghề dệt thổ cẩm của Cơ Tu, được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; làng truyền thống Cơ Tu thuộc huyện Tây Giang được Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam chứng nhận bảo trợ di sản.

Dân tộc Cơ Tu là một trong số ít các dân tộc ở vùng Trường Sơn - Tây Nguyên còn bảo lưu tương đối nguyên vẹn các yếu tố văn hóa truyền thống có giá trị, trong đó có nghề trồng bông, dệt vải đã có từ rất lâu đời.Theo truyền thống, người phụ nữ Cơ Tu ai cũng biết dệt thổ cẩm từ khi mới hơn mười tuổi. Những thiếu nữ Cơ Tu lớn lên sau đó đều được học nghề dệt thổ cẩm để tự dệt những sản phẩm phục vụ cho gia đình.

Mỗi nhà của người Cơ Tu có từ 2 đến 3 khung dệt. Bên cạnh dệt vải, phụ nữ Cơ Tu còn biết nhuộm chàm (tăm), nên nhà nào cũng có nhiều chóe đựng chàm để nhuộm sợi vải, để dệt nên những adoót (áo ngắn tay), hđooh (váy ngắn), chrờ dhu (váy dài), xà lùng, xờ nát (yếm) đến g’hul (khố) của đàn ông hay tấm aduông và k’con (tấm địu con)... 

Phụ nữ dân tộc Cơ Tu không chỉ giỏi dệt vải thổ cẩm, với khối óc và đôi bàn tay của mình, họ còn khéo léo trong việc tạo màu cho sợi, đây được coi là khâu quan trọng để làm nên sắc màu truyền thống trên vải thổ cẩm.Kỹ thuật nhuộm chàm đã biến những sợi bông trắng thành màu chàm khó ai sánh được. Do vậy, mà việc chế biến thuốc nhuộm và kỹ thuật nhuộm vải là bí quyết của riêng phụ nữ dân tộc Cơ Tu.

Trong các nguyên vật liệu được đồng bào dùng để chế biến thuốc nhuộm vải có cây tà râm. Đây là loại cây mọc rất nhiều trong rừng, dùng thân, lá của nó chế biến nên màu chàm. Sau khi thu hoạch bông, đem đi phơi nắng cho thật khô rồi mới mang ra quay tơ kéo thành sợi. Thời gian này, phụ nữ Cơ Tu vào rừng tìm cây tà râm đem về giã nát, ngâm với nước trong choé khoảng 5-7 ngày rồi vắt bã bỏ đi chỉ lấy nước cốt. Tiếp đến, ốc ở khe suối là một nguyên liệu được bà con sử dụng để nhuộm chàm. Sau khi ăn ốc xong, dùng củi đốt vỏ ốc lấy tro. Bí quyết để có sợi đều màu và đẹp, một thứ nữa góp phần tạo nên màu chàm đó là bắp trồng trên rẫy. Khi bắp già thu hoạch về, bà con rang hạt bắp cho cháy đen rồi dùng cối giã nhỏ trộn với vỏ ốc giã mịn, đem trộn đều với nước của cây tà râm sau đó dùng vải dày lọc bỏ hết cặn đi.

Tùy thuộc vào số lượng sợi vải cần nhuộm mà ngâm sợi bông vừa xe còn nguyên màu trắng vào choé nước hỗn hợp để biến sợi thành màu chàm. Sau từ 9-10 ngày, cả choé nước chàm nhuộm sợi đã dậy lên một mùi thơm dễ chịu. Để biết được sợi vải đã thấm đều hay chưa, người phụ nữ chỉ cần múc một lượng nước chàm nhỏ trong choé soi lên ánh sáng, nếu thấy có độ vàng trong và bọt sủi đều thì vắt sợi đem ra nắng phơi cho khô. Sợi khi nhuộm xong, sợi sẽ có màu xanh đen, làm cho vải thổ cẩm có màu đẹp, sắc nước được giữ lâu bền. Khi giặt, màu chàm của sợi bông không phai. Từ đây, có thể kéo sợi cho vào khung và dệt.

Một điều đáng chú ý, theo quan niệm của người Cơ Tu, những phụ nữ mang thai tuyệt đối không được tham gia quá trình tạo màu chàm và nhuộm sợi này. Việc nhuộm sợi chàm cũng như giá trị thẩm mỹ của những gam màu và hoa văn trên nền thổ cẩm trang phục dân tộc Cơ Tu là sự tích góp, chuyển tải những tinh hoa, trí tuệ qua nhiều thế hệ của tổ tiên, ông bà Cơ Tu từ xa xưa để lại. Nghề nhuộm sợi chàm trên thổ cẩm này, đòi hỏi người phụ nữ Cơ Tu phải có sự kiên nhẫn và ham học hỏi.

Nghề nhuộm sợi chàm thật sự gần gũi, hòa quyện với cuộc sống không gian của đất trời giữa bao la của đại ngàn Trường Sơn đã đem lại cho người phụ nữ Cơ Tu những kinh nghiệm được đúc kết trong quá trình sản xuất được lưu giữ từ nhiều đời nay, góp phần làm nên nền văn hóa và nét đẹp rất riêng của mình./.

Lê Thị Lai - Hội LHPN huyện Tây Giang

In trang Gửi tới bạn Đầu trang  Gửi phản hồi

 
Các tin khác:
Các tin tiếp theo ››  
 

"... Từ đầu thế kỷ thứ nhất, Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa, đánh giặc cứu nước cho đến ngày nay, mỗi khi nước nhà có nguy nan thì phụ nữ ta đều hăng hái đứng lên, góp phần xứng đáng của mình vào sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Nhân dân ta rất biết ơn các bà mẹ cả hai miền Nam Bắc đã sinh đẻ và nuôi dạy thế hệ anh hùng của nước ta...

Dưới chế độ xã hội chủ nghĩa, hàng vạn phụ nữ đã trở thành cán bộ chuyên môn các ngành và cán bộ lãnh đạo, làm giám đốc và phó giám đốc các xí nghiệp, chủ nhiệm hợp tác xã nông nghiệp, chủ tịch uỷ ban hành chính, bí thư chi bộ....

Như thế là từ xưa đến nay, từ Nam đến Bắc, từ trẻ đến già, phụ nữ Việt Nam thật là anh hùng..."

(Trích bài nói chuyện của Hồ Chủ Tịch nhân dịp kỷ niệm 20 năm ngày thành lập Hội LHPN Việt Nam 20/10/1966).

Tin mới
 • Phát huy vai trò của phụ nữ bảo vệ môi trường trong phân loại và xử lý rác thải nông thôn tại hộ gia đình
 • 8 mô hình khởi nghiệp phù hợp cho phụ nữ nông thôn
 • Những nữ phạm nhân thắp lên ước mơ ngày trở về
 • Hỗ trợ phụ nữ Đông Nam bộ khởi nghiệp thành công
hotline
He DHTN
DH12
tuduc
HVPN
TTPN
TYM

For Advertise

 

Bản quyền thuộc về Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam
Địa chỉ:39 Hàng Chuối - Hà Nội - Việt Nam ; Điện thoại:9713436 -  Fax: (84-4) 9713143; Email: ;Website:
http://hoilhpn.org.vn

machining cnc machining services precision machining metal stamping sheet metal fabrication cnc milling CNC turning